piątek, 25 września 2020

Jesień w wierszach

JESIEŃ

Zanurzać zanurzać się

w ogrody rudej jesieni

i liście zrywać kolejno

jakby godziny istnienia

Chodzić od drzewa do drzewa

od bólu i znowu do bólu

cichutko krokiem cierpienia

by wiatru nie zbudzić ze snu

I liście zrywać bez żalu

z uśmiechem ciepłym i smutnym

a mały listek ostatni

zostawić komuś i umrzeć

- Edward Stachura 


fot. Jon Tyson

Tydzień Zakazanych Książek - Alicja w Krainie Czarów

"Alicja w Krainie Czarów" Lewisa Carrolla opowiada o dziewczynce imieniem Alicja, która podążając za białym królikiem trafia do Krainy Czarów, gdzie spotyka różne osobistości (m.in. Kapelusznika czy Kota z Cheshire). Maciej Słomczyński, jeden z tłumaczy powieści, w przedmowie stwierdził, że "jest to zapewne jedyny wypadek w dziejach piśmiennictwa, gdzie jeden tekst zawiera dwie zupełnie różne książki: jedną dla dzieci i drugą dla bardzo dorosłych". 

Książka w 1931 roku została zakazana w Chinach w prowincji Hunan, za antropomorfizację zwierząt oraz ukazanie zwierząt na równi z rodzajem ludzkim, co (według cenzora) obraża ludzkość.



czwartek, 24 września 2020

Tydzień Zakazanych Książek - Charlie i fabryka czekolady

Charlie i fabryka czekolady” Roalda Dahla kojarzy się większości pozytywnie – z ciekawą i przygodową książką, w której biedny chłopiec Charlie dostaje bilet zapraszający do zwiedzenia Fabryki Czekolady, należącej do ekscentrycznego Willy'ego Wonki.

Jednak nawet ona była swojego czasu na "czarnej liście". Taka sytuacja miała miejsce w 1988 roku w bibliotece w Boulder (Colorado), gdzie książka trafiła „pod klucz” za „ubogą filozofię życiową”. Krytycy zarzucali jej również ukazanie głównego bohatera, który nie odznacza się szczególnymi umiejętnościami  i cechami oraz pokazywanie bardzo złych nawyków innych bohaterów.

Dzisiaj książki Dahla cieszą się dużą popularnością wśród dzieci, a sam „Charlie i fabryka czekolady”  trafił do kanonu lektur.


środa, 23 września 2020

Tydzień Zakazanych Książek - Przygody Tomka Sawyera

Książka Marka Twaina „Przygody Tomka Sawyera” zagrzała miejsce w kanonie lektur i konsekwentnie jest przerabiana w polskich szkołach do dzisiaj.

Książka została wydana w 1876, natomiast jej kontynuacja – „Przygody Hucka” – w 1884. Obie powieści cieszyły się dużą popularnością wśród dzieci i młodzieży. Wytykano im jednak rasistowski i wulgarny język, zbyt dokładne opisywanie pewnych rzeczy (np. proces drapania się) oraz (jak w przypadku książki „Buszujący w zbożu” Salingera) – model szkodliwego bohatera, który nie jest wzorem do naśladowania. Między innymi z tych powodów, książka podzieliła los „Podróży Guliwera” Swifta i pewne jej fragmenty usuwano, a część zmieniano. Mimo tak drastycznych działań, do lat 90. XX w. zdarzało się usuwać książkę z bibliotek szkolnych w Stanach Zjednoczonych. 

wtorek, 22 września 2020

Dzień Spadającego Liścia

Pomysłodawcą Dnia Spadającego Liścia jest Jerzy Szewczyk, który słusznie zauważył, że jesienią brakuje wesołych, optymistycznych świąt, jak choćby wiosną. 23 września nie należy więc ze łzami żegnać lata, ale radośnie powitać nową porę roku 💛😃


fot. Sandis Helvigs

Tydzień Zakazanych Książek - Buszujący w zbożu


Książka J.S. Salingera „Buszujący w zbożu” była i jest często umieszczana w kanonie dodatkowych lub uzupełniających lektur szkolnych. Jest to też jedna z nielicznych lektur, po którą chętnie sięgają uczniowie. Niestety "szkolne" perypetie tej książki na przestrzeni lat były bardzo burzliwe. 

Zaczęło się już w latach 50., czyli praktycznie zaraz po pierwszym wydaniu książki. Nauczyciele, pedagodzy oraz rady rodziców bardzo często wyrzucały książkę z kanonu, ze względu na wulgarność, nieobyczajność oraz propagowanie złego modelu bohatera. Dochodziło nawet do skrajnych przypadków utraty pracy przez nauczyciela, który proponował uczniom tę lekturę (taki przypadek miał miejsce w Oklahomie w 1960 roku). Kolejne lata również były bogate w liczne protesty przeciwko powieści – usuwano ją ze szkół oraz bibliotek nawet w latach 90.

Dzisiaj książka jest uznawana za jedną z kanonicznych w temacie dojrzewania młodego człowieka.


poniedziałek, 21 września 2020

Tydzień Zakazanych Książek - Podróże Guliwera

Książka, jednego z popularniejszych autorów angielskich Jonathana Swifta -  "Podróże Guliwera" współcześnie kojarzy się z lekką i przygodową lekturą dla młodzieży. Jednak w pełnej wersji nie była to książka przeznaczona dla młodych czytelników. Pisarz bardzo ostro krytykował w niej osiemnastowieczne społeczeństwo angielskie. Nie brakowało również aluzji wobec licznych i kontrowersyjnych problemów religijnych. 

Cenzorzy zamiast zakazać książki, wycinali niewygodne fragmenty. Dzisiaj bardzo ciężko znaleźć oryginalne oraz nietknięte cenzurą wydanie tej powieści.